
یو پی اس (UPS) چیست و چه کاربردی دارد؟
یو پی اس (UPS) یا منبع تغذیه بدون وقفه دستگاهی است که هنگام قطع برق، انرژی مورد نیاز دستگاههای برقی را از باتری تامین میکند تا خاموش نشوند و فرصت کافی برای ادامه کار یا خاموشکردن ایمن آنها وجود داشته باشد. این دستگاه علاوه بر تامین برق پشتیبان، در برخی مدلها از تجهیزات در برابر نوسانات ولتاژ برق هم محافظت میکند.
یو پی اس (UPS) یا منبع تغذیه بدون وقفه دستگاهی است که هنگام قطع برق، انرژی مورد نیاز دستگاههای برقی را از باتری تامین میکند تا خاموش نشوند و فرصت کافی برای ادامه کار یا خاموشکردن ایمن آنها وجود داشته باشد. این دستگاه علاوه بر تامین برق پشتیبان، در برخی مدلها از تجهیزات در برابر نوسانات ولتاژ برق هم محافظت میکند.
اگر میخواهید بدانید دستگاه یو پی اس چیست و کدام مدل برای شما مناسب است، ادامه مطلب را بخوانید و هنگام خرید یو پی اس به نوع تجهیزات، میزان برق مصرفی و مدتزمان پشتیبانی موردنیاز توجه کنید.
هژیر صنعت تولیدکننده یو پی اسهای آنلاین، لاین اینتراکتیو و صنعتی است. برای آشنایی با مدلها و مشخصات فنی و مشاوره در انتخاب ظرفیت، صفحه یو پی اسهای هژیر صنعت را ببینید.
یو پی اس چگونه کار میکند؟
یو پی اس به برق شهری و باتری متصل است تا هنگام قطع برق، تجهیزات بدون خاموشی ناگهانی به کار خود ادامه دهند. در حالت عادی، برق شهری انرژی موردنیاز تجهیزات را تامین میکند و باتری هم شارژ میشود. با قطع برق شهری، یو پی اس بهطور خودکار تامین برق را به باتری منتقل میکند. در برخی مدلها، این کار به کمک یک سوییچ انجام میشود که هنگام قطع برق، منبع تغذیه را تغییر میدهد و با وصلشدن دوباره برق شهری، آن را به حالت عادی برمیگرداند.
برای شارژ باتری و استفاده از انرژی ذخیرهشده در آن، یو پی اس از دو بخش کمک میگیرد.
شارژر یا بلوک رکتیفایر برق متناوب شهری (AC) را به برق مستقیم (DC) تبدیل میکند تا باتری شارژ شود. هنگام قطع برق هم بلوک اینورتر (Inverter) برق مستقیم باتری را به برق متناوب تبدیل میکند تا تجهیزات بتوانند به کار خود ادامه دهند.
در برخی مدلها، برق خروجی همیشه از طریق بلوک اینورتر تامین میشود، بنابراین، با قطع برق شهری، دستگاه بدون نیاز به تغییر مسیر خروجی، تامین برق تجهیزات را ادامه میدهد.
اجزای اصلی یو پی اس چیست؟
هر یو پی اس از چند بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه مشخصی در تامین برق تجهیزات و حفظ عملکرد دستگاه هنگام قطعی برق بر عهده دارند. مهمترین اجزای یو پی اس عبارتاند از:
یکسوکننده و شارژر: یکسوکننده (Rectifier) یا شارژر، برق متناوب شهری (AC) را به برق مستقیم (DC) تبدیل میکند و شارژر از این انرژی برای شارژ باتری استفاده میکند. در برخی مدلها، این دو بخش بهصورت یکپارچه طراحی شدهاند.
باتری: انرژی الکتریکی را ذخیره میکند تا هنگام قطع برق شهری، برق موردنیاز تجهیزات را تامین کند. باتری بسته به طراحی دستگاه میتواند داخل یو پی اس یا در داکت جداگانه نصب شود.
بلوک اینورتر (Inverter): برق مستقیم باتری را به برق متناوب تبدیل میکند تا تجهیزات بتوانند از آن استفاده کنند. در یو پی اسهای آنلاین، این بخش بهطور مداوم برق خروجی را تامین میکند.
سوئیچ بایپس (Bypass Switch): هنگام بروز شرایطی مانند اضافه بار یا خرابی داخلی یو پی اس، مسیر جایگزینی برای انتقال برق به تجهیزات فراهم میکند. در این حالت، برق از مسیر بایپس عبور میکند و ممکن است سطح حفاظت دستگاه کاهش یابد.
کاربرد یو پی اس چیست؟
این دستگاه هنگام قطع برق، انرژی موردنیاز تجهیزات متصل را برای مدت مشخصی تامین و در بسیاری از موارد، از آسیبهای ناشی از نوسانات برق هم جلوگیری میکند. البته، نوع UPS و مدتزمان برقدهی موردنیاز، به نوع تجهیزات و میزان مصرف آنها هم بستگی دارد.
یو پی اس برای خانه و زمان خاموشی
در خانه، قطع برق میتواند اینترنت را از دسترس خارج کند یا باعث خاموششدن دوربینهای مداربسته شود. یو پی اس کمک میکند وسایلی مانند مودم، روتر و تجهیزات نظارتی و امنیتی هنگام قطعی برق برای مدتی به کار خود ادامه دهند. در انتخاب یو پی اس خانگی، باید مشخص کنید کدام وسایل به برق پشتیبان نیاز دارند و میخواهید چه مدت روشن بمانند.
یو پی اس برای کامپیوتر و اداره
در محیطهای اداری، قطع برق فقط باعث خاموششدن کامپیوترها نمیشود، بلکه، میتواند روند انجام کارها را مختل کند، ثبت سفارشها را به تاخیر بیندازد و مشتریان را معطل نگه دارد. همچنین ممکن است اطلاعات ذخیرهنشده از بین بروند یا دسترسی کارکنان به نرمافزارها و سامانههای کاری قطع شود.
یو پی اس با تامین برق پشتیبان، کمک میکند کامپیوترها و تجهیزات اداری برای مدتی به کار خود ادامه دهند تا کارکنان بتوانند کارهای ضروری را انجام دهند یا سیستمها را بهصورت ایمن خاموش کنند. در انتخاب یو پی اس کامپیوتر، باید توان مصرفی کامپیوتر، مانیتور و سایر تجهیزات متصل را در کنار مدتزمان برقدهی موردنیاز در نظر بگیرید.

یو پی اس برای سرور و مرکز داده
سرورها و تجهیزات شبکه باید بهطور مداوم برق دریافت کنند تا سرویسها و اطلاعات در دسترس باشند. قطع برق ممکن است دسترسی کاربران به سامانهها را مختل کند یا باعث توقف فعالیت سرورها شود. یو پی اس مناسب، هنگام قطعی برق انرژی موردنیاز این تجهیزات را تامین میکند تا برق شبکه به حالت عادی برگردد یا سرورها بهصورت ایمن خاموش شوند. در انتخاب یو پی اس سرور و شبکه، باید توان تجهیزات، حساسیت آنها و مدتزمان پشتیبانی موردنیاز را در نظر بگیرید.
یو پی اس برای تجهیزات پزشکی و صنعتی
در بیمارستانها، آزمایشگاهها و مراکز درمانی، قطع برق میتواند کار دستگاههای پزشکی و آزمایشگاهی را مختل کند. یو پی اس کمک میکند تجهیزاتی مانند دستگاههای پایش علائم حیاتی و برخی دستگاههای تشخیصی هنگام قطع برق، برای مدت مشخصی به کار خود ادامه دهند.
در کارخانهها و محیطهای صنعتی هم از UPS برای تامین برق دستگاههای کنترل، تجهیزات اندازهگیری و سیستمهای خودکار استفاده میشود تا قطعی برق باعث توقف ناگهانی کار دستگاهها و خط تولید نشود. هنگام انتخاب و خرید یو پی اس صنعتی، باید توان مصرفی دستگاهها، شرایط محیط کار و میزان حساسیت آنها به قطع برق را در نظر بگیرید.
انواع یو پی اس

انواع یو پی اس از نظر نحوه عملکرد، زمان انتقال برق و میزان محافظت از تجهیزات با هم تفاوت دارند. جدول زیر مقایسهای از سه مدل اصلی آفلاین، لاین اینتراکتیو و آنلاین را نشان میدهد تا بتوانید تفاوت آنها را سریعتر بشناسید.
نوع | زمان انتقال به باتری | تنظیم ولتاژ | مناسب برای |
|---|---|---|---|
آفلاین | چند میلیثانیه | ندارد | وسایل ساده و کممصرف |
لاین اینتراکتیو | چند میلیثانیه | دارد (AVR) | کامپیوتر، مودم، دوربین، اداری |
آنلاین | صفر | دارد (تبدیل دوگانه) | سرور، تجهیزات پزشکی و حساس، صنعت |
یو پی اس آنلاین

یو پی اس آنلاین با استفاده از باتری و مدارهای تبدیل برق، انرژی موردنیاز تجهیزات متصل را تامین میکند و هنگام قطع برق شهری، بدون وقفه به برقرسانی ادامه میدهد. در این نوع یو پی اس، برق ورودی ابتدا به جریان مستقیم تبدیل میشود و سپس اینورتر آن را به جریان متناوب با ولتاژ و فرکانس کنترلشده تبدیل میکند.
به همین دلیل، تجهیزات متصل کمتر در معرض اختلالات برق ورودی قرار میگیرند و ولتاژ خروجی پایدارتری دریافت میکنند. یو پی اس آنلاین برای محیطهایی مانند بیمارستانها، مراکز داده و واحدهای صنعتی که به برق پایدار و بدون وقفه نیاز دارند، گزینه مناسبی است.
یو پی اس لاین اینتراکتیو

یو پی اس لاین اینتراکتیو با کمک تثبیتکننده ولتاژ داخلی، نوسانهای معمول برق شهری را تا حد مشخصی اصلاح و در شرایط عادی، برق موردنیاز تجهیزات را از ورودی شهری تامین میکند. اگر ولتاژ برق از محدوده قابل قبول خارج یا برق شهری قطع شود، دستگاه با استفاده از باتری و بلوک اینورتر، برق موردنیاز را تامین میکند.
در این فرایند ممکن است هنگام تغییر منبع برق، وقفه کوتاهی ایجاد شود؛ بنابراین، این مدل برای همه تجهیزات حساس مناسب نیست. شکل موج خروجی آن هم بسته به مدل دستگاه میتواند سینوسی کامل یا اصلاحشده باشد. یو پی اس لاین اینتراکتیو بهطور معمول برای کامپیوترها، تجهیزات اداری، مودمها و برخی تجهیزات شبکه کاربرد دارد.
یو پی اس آفلاین
یو پی اس آفلاین یکی از سادهترین انواع یو پی اس است که در شرایط عادی، برق موردنیاز تجهیزات را بهشکل مستقیم از برق شهری تامین میکند و باتری آن در حالت آماده بهکار قرار دارد. هنگام قطع برق یا بروز اختلالی که از محدوده قابل قبول دستگاه خارج باشد، یو پی اس به باتری سوئیچ و برق موردنیاز تجهیزات را از طریق اینورتر تامین میکند.
این جابهجایی معمولا با وقفه کوتاهی همراه است؛ به همین دلیل، برق خروجی آن در مقایسه با یو پی اس آنلاین کمتر تحت کنترل است و محافظت محدودتری در برابر نوسانات برق فراهم میکند.
تفاوت kVA و kW و پاور فاکتور در یو پی اس چیست؟
کیلوولتآمپر (kVA) توان ظاهری و کیلووات (kW) توان واقعی دستگاه را نشان میدهد. رابطه بین این دو مقدار هم با PF مخفف POWER FACTOR که بهمعنای ضریب توان است، مشخص میشود. سازندگان یو پی اس تلاش میکنند این عدد را به یک نزدیک کنند تا توان واقعی دستگاه به توان ظاهری آن نزدیکتر شود. مقدار ایدهآل PF برابر یک است، هرچند رسیدن به این مقدار در همه شرایط ممکن نیست.
برای محاسبه توان واقعی یو پی اس برحسب وات، کافی است توان ظاهری دستگاه برحسب ولتآمپر را در ضریب توان (PF) ضرب کنید. برای مثال، اگر ظرفیت یک یو پی اس ۱۰ کیلوولتآمپر و ضریب توان آن ۰٫۸ باشد، توان واقعی دستگاه برابر با ۸ کیلووات خواهد بود:
۱۰ × ۰٫۸ = ۸ کیلووات
بنابراین، هنگام انتخاب یو پی اس باید علاوهبر ظرفیت kVA، به توان واقعی kW و پاور فکتور یو پی اس هم توجه کنید تا دستگاه توان کافی برای پشتیبانی از تجهیزات موردنظر را داشته باشد.
تفاوت یو پی اس و استابلایزر
استابلایزر و یو پی اس هر دو برای محافظت از تجهیزات برقی استفاده میشوند؛ اما عملکرد متفاوتی دارند. استابلایزر با تنظیم ولتاژ برق، نوسانهای آن را کاهش میدهد تا تجهیزات، برق مناسبتری دریافت کنند؛ اما هنگام قطع برق، نمیتواند برق پشتیبان تامین کند.
در مقابل، یو پی اس علاوهبر محافظت در برابر برخی اختلالات برق، هنگام قطعی برق با استفاده از باتری، برق موردنیاز تجهیزات متصل را برای مدت مشخصی تامین میکند. بنابراین، اگر هدف فقط تثبیت ولتاژ باشد، استابلایزر مناسب است؛ اما برای جلوگیری از خاموششدن تجهیزات هنگام قطعی برق، به یو پی اس نیاز دارید.
برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله استابلایزر بهتر است یا یو پی اس را بخوانید.
چطور یو پی اس مناسب انتخاب کنیم؟
برای انتخاب یو پی اس مناسب، این چهار فاکتور را در نظر بگیرید:
توان مصرفی تجهیزات: توان تمام دستگاههایی که قرار است به یو پی اس وصل شوند، محاسبه کنید. ظرفیت یو پی اس باید متناسب با مجموع توان مصرفی آنها باشد. برای جزئیات بیشتر، راهنمای انتخاب ظرفیت یو پی اس را بخوانید.
زمان پشتیبانی: مشخص کنید پس از قطع برق، تجهیزات باید چه مدت روشن بمانند. این زمان به میزان مصرف برق و ظرفیت باتری یو پی اس بستگی دارد.
نوع یو پی اس: با توجه به حساسیت تجهیزات و کیفیت برق موردنیاز، از میان مدلهای آفلاین، لاین اینتراکتیو و آنلاین انتخاب کنید. تجهیزات حساس معمولا به محافظت دقیقتری نیاز دارند.
تکفاز یا سهفازبودن: نوع برق ورودی و خروجی موردنیاز تجهیزات را بررسی کنید. یو پی اس باید با سیستم برق محل نصب سازگار باشد.
با بررسی این موارد میتوانید از میان مدلهای مختلف یو پی اس هژیر صنعت، دستگاهی متناسب با نیاز خود انتخاب کنید.
پرسشهای متداول
برق اضطراری ups چیست؟+
یو پی اس چند ساعت کار میکند؟+
عمر باتری یو پی اس چقدر است؟+
کاربرد ups چیست؟+
دیدگاهها
اولین دیدگاه را شما بنویسید.
دیدگاه خود را بنویسید
دیدگاه شما پس از تأیید نمایش داده میشود.





